نشست تخصصی حوضه آبخیز دریاچه قم در اصفهان برگزار شد

به گزارش مرکز روابط عمومی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، دکتر حسن وحید در این نشست با اشاره به بررسی‌های انجام‌شده در کارگروه کشوری دریاچه نمک گفت: در این جلسات، وظایف و مسئولیت‌های سازمان منابع طبیعی در حوزه دریاچه نمک به‌صورت دقیق بررسی شده و تأکید ما بر ایجاد هم‌افزایی و هماهنگی میان اقدامات دولت در حوزه آبخیزداری و نقش محوری مشارکت مردم است.

وی افزود: سازمان منابع طبیعی در کنار سایر دستگاه‌های مسئول از جمله وزارت نیرو، این موضوع را به‌طور جدی دنبال می‌کند و امیدواریم در قالب برنامه جامع ملی که در نهایت تدوین خواهد شد، به راهکارهای اساسی و کارآمد برای برون‌رفت از شرایط موجود دست یابیم.

معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه کانون‌های گرد و غبار تصریح کرد: گاه چنین القا می‌شود که کشور صرفاً با بحران‌ها مواجه است، در حالی‌که هم‌زمان اقدامات ارزشمند و مؤثری نیز در این حوزه انجام شده است. بحران خشکسالی و تغییرات اقلیمی مختص ایران نیست و بسیاری از کشورهای منطقه نیز با این چالش‌ها روبه‌رو هستند.

وحید با تأکید بر نقش کانون‌های خارجی گرد و غبار گفت: مسائل زیست‌محیطی از جمله گرد و غبار، علاوه بر عوامل داخلی، به‌شدت تحت تأثیر کانون‌های فرامرزی است. در حالی که در داخل کشور محدوده‌های بحرانی فرسایش بادی شناسایی شده، حدود ۲۴۰ میلیون هکتار کانون بحران در کشورهای همسایه پیرامون ایران وجود دارد که تأثیر مستقیم بر شرایط کشور دارد و متأسفانه اقدامات مؤثری برای مهار آن‌ها صورت نمی‌گیرد.

وی خاطرنشان کرد: اگر اقدامات انجام‌شده توسط دستگاه‌های مسئول در سال‌های گذشته نبود، بدون تردید شرایط کنونی بسیار وخیم‌تر از وضعیت فعلی می‌بود.

پیشگیری از بحران‌های منابع طبیعی اصفهان نیازمند اعتبارات ویژه است

در ادامه این نشست، منصور شیشه‌فروش، مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان، با اشاره به شرایط خاص جغرافیایی استان گفت: اصفهان با چالش‌های جدی همچون خشکسالی شدید، بیابان‌زایی، گرد و غبار و کاهش محسوس حجم آب رودخانه زاینده‌رود مواجه است.

وی وضعیت زاینده‌رود را بحرانی توصیف کرد و افزود: حجم فعلی سد زاینده‌رود حدود ۹۰ میلیون مترمکعب است که تنها ۷ درصد آن پر بوده و در مقایسه با آمار بلندمدت، بین ۹۰ تا ۹۵ درصد کاهش حجم آب مشاهده می‌شود. این شرایط موجب خشکی رودخانه و تشدید آلودگی هوای استان شده است.

مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان با اشاره به وضعیت بیابان‌زایی استان اظهار کرد: اصفهان دارای ۲.۳ میلیون هکتار اراضی بیابانی است که حدود ۱۰ درصد بیابان‌های کشور را شامل می‌شود. تاکنون ۳۱۰ هزار هکتار از کانون‌های بیابانی کنترل شده، اما همچنان ۴۰۰ هزار هکتار نیازمند مطالعه و حدود یک میلیون هکتار نیازمند اجرای عملیات است.

شیشه‌فروش با تأکید بر ضرورت تأمین اعتبارات ویژه افزود: وضعیت تالاب بین‌المللی گاوخونی با وسعت ۴۷ هزار هکتار که ۹۷ درصد آن خشک شده، مشابه شرایط دریاچه نمک قم، نیازمند توجه و اقدام ملی است. انتظار می‌رود سازمان حفاظت محیط زیست با برگزاری نشست ملی، موضوع احیای این تالاب را در دستور کار قرار دهد.

وی همچنین اجرای طرح‌های آبخیزداری را مؤثر در کنترل سیلاب و تقویت بارندگی دانست و تصریح کرد: در حال حاضر اعتبارات متناسب با نیاز استان تخصیص نیافته و پیشگیری در مدیریت بحران منابع طبیعی اصفهان، مستلزم نگاه جدی‌تر و تأمین منابع مالی کافی است.

مقابله با ریزگردهای دریاچه قم نیازمند اقدامات ترکیبی است

در ادامه، مهندس محمدعلی کاظمی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان، به تشریح اقدامات استان در حوضه آبخیز دریاچه قم پرداخت و گفت: تحولات پیش‌ِرو در محدوده دریاچه نمک، ارتباط مستقیمی با اقدامات آبخیزداری در حوضه‌های بالادست و اجرای طرح‌های بیابان‌زدایی و کنترل فرسایش بادی دارد و جلوگیری از شکل‌گیری و گسترش کانون‌های گرد و غبار نیازمند رویکردی ترکیبی است.

وی افزود: استان‌های تهران، اصفهان، قم، البرز، سمنان، قزوین و استان مرکزی به‌طور مستقیم تحت تأثیر ریزگردهای ناشی از دریاچه نمک قرار دارند و به همین منظور نشست اخیر با حضور مدیران کل منابع طبیعی پنج استان تهران، قم، سمنان، البرز و اصفهان برگزار شد تا هماهنگی لازم در اجرای طرح‌های آبخیزداری و مقابله با بیابان‌زایی صورت گیرد.

کاظمی با اشاره به سهم استان اصفهان در حوضه آبخیز دریاچه نمک اظهار کرد: حدود ۱۲ تا ۱۴ درصد از این حوضه در محدوده جغرافیایی استان اصفهان قرار دارد و تمرکز اقدامات ما بر دو محور اصلی آبخیزداری و بیابان‌زدایی است.

وی ادامه داد: در برنامه هفتم توسعه، اجرای عملیات در سالانه ۲۰ درصد از حوضه‌های آبخیز کشور، معادل حدود ۲۰ هزار هکتار، پیش‌بینی شده و استان اصفهان نیز متناسب با سهم خود در این برنامه مشارکت دارد. همچنین کنترل ۲۰ درصد از کانون‌های بحرانی فرسایش بادی در دستور کار قرار گرفته است.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان با اشاره به وجود حدود ۱.۵ میلیون هکتار کانون بحرانی بیابانی در استان گفت: تاکنون ۳۱۰ هزار هکتار جنگل‌کاری انجام شده و حدود ۱.۱ میلیون هکتار نیز مراحل مطالعاتی را طی کرده است. مقرر شد بخشی از اقدامات از محل اعتبارات ملی، اعتبارات مقابله با ریزگردها و اعتبارات استانی تأمین شود.

وی با اشاره به نقش مسئولیت اجتماعی صنایع افزود: در این راستا، شرکت‌های فعال و آلاینده استان برای مشارکت در طرح‌های بیابان‌زدایی وارد عمل شده‌اند و امروز عملیات اجرایی طرح بیابان‌زدایی در دشت سجزی، به‌عنوان یکی از کانون‌های بحرانی نزدیک شهر اصفهان، آغاز شد.

کاظمی تصریح کرد: در قالب تفاهم‌نامه با شرکت شهرک‌های صنعتی استان، اجرای طرح بیابان‌زدایی در سطح ۷۵۰ هکتار و طی سه سال برنامه‌ریزی شده که امروز عملیات اجرایی ۲۵۰ هکتار آن آغاز می‌شود. همچنین سه شرکت خصوصی از مجموعه هلدینگ مبنا هر یک اجرای ۵۰ هکتار را بر عهده گرفته‌اند. در مجموع، عملیات بیابان‌زدایی در ۴۰۰ هکتار به‌صورت مشارکتی و ۲۰۰ هکتار از محل اعتبارات دولتی در دشت سجزی آغاز شده است.

حاضران در نشست

در این نشست تخصصی، دکتر حسین‌پور مدیرکل دفتر امور مراتع، دکتر نوری مدیرکل دفتر حفاظت خاک و آبخیزداری، دکتر فرامرز مدیرکل دفتر کنترل سیلاب و آبخوانداری، مدیران کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان‌های اصفهان، قم، سمنان، تهران و البرز، معاونان فنی و آبخیزداری این استان‌ها، معاون محیط طبیعی اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان و رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی استان اصفهان حضور داشتند.