منابع طبیعی در خدمت توسعه انرژی خورشیدی و مدیریت پایدار سرزمین

به گزارش روابط عمومی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، دکتر حسن وحید در دیدار با معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری اصفهان، ظرفیت‌ها و چالش‌های حوزه منابع طبیعی و آبخیزداری استان را مورد بررسی قرار داد و گفت: طی سنوات اخیر حدود دو تا سه هزار هکتار زمین برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی واگذار شده، اما اقدام مؤثری در این اراضی صورت نگرفته است. در این زمینه می‌توان با برگزاری یک جلسه در استانداری، نسبت به خلع ید این اراضی در قالب مجوزهای بی‌نام اقدام و آن‌ها را به سرمایه‌گذاران واقعی واگذار کرد.

معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی با تأکید بر ضرورت پرهیز از نگاه‌های بخشی تصریح کرد: اگر به مدیریت یکپارچه آب، خاک و پوشش گیاهی توجه نکنیم و صرفاً بر مدیریت‌های جزیره‌ای تمرکز داشته باشیم، بحران‌های موجود تشدید خواهد شد.

وحید با تاکید بر لزوم تغییر رویکرد مدیریت منابع طبیعی از نگاه صرفاً مهندسی به مدیریت اجتماعی و اقتصادی، خاطرنشان کرد: اگر دولت و مردم با هم همکاری کنند و نقش هر یک در برنامه‌ریزی و اجرا مشخص باشد، می‌توانیم بسیاری از بحران‌های زیست‌محیطی و کم‌آبی کشور را در میان‌مدت و بلندمدت مدیریت کنیم.

دکتر خسروی معاون هماهنگی و امور اقتصادی استانداری اصفهان نیز در این نشست گفت: بهترین مناطق برای ایجاد مزارع انرژی خورشیدی، غرب و جنوب استان است که اتفاقا مرتعداران نیز مشکل دارند، ما اعتقاد داریم ایجاد مزرعه خورشیدی در مراتع باعث افزایش کیفیت مرتع می شود که باید بررسی شود چگونه می شود بین مرتعدار و سرمایه گذار انرژی خورشیدی تفاهم و توافق ایجاد شود.

بر اساس این گزارش، در ابتدای این نشست مهندس کاظمی مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان توضیحاتی در خصوص اجرای پروژه‌های بیابان زدایی در شرق اصفهان و ظرفیت‌های مدیریت روان آب و فعالیت‌های آبخیزداری ارائه داد.

برنامه‌ریزی حوضه‌ای در توسعه کشور مورد غفلت قرار گرفته است

دکتر وحید همچنین در سفر خود به استان اصفهان، در نشست مشترک با نماینده مردم شهرستان لنجان در مجلس شورای اسلامی و فرماندار این شهر، نبود نگاه حوضه‌ای در توسعه را یکی از عوامل اصلی بروز چالش‌های منابع آب و خاک کشور دانست و گفت: زاینده‌رود به‌عنوان یکی از مهم‌ترین حوضه‌های آبخیزداری کشور، نمونه روشنی از پیامدهای بارگذاری بیش از ظرفیت طبیعی حوضه است که خشکی چندساله آن در پایین‌دست را شاهد هستیم.

وی با اشاره به ورود سالانه حدود ۱۸ میلیارد مترمکعب آب شیرین به خلیج فارس و دریای عمان افزود: در حالی که از این ظرفیت عظیم به‌درستی استفاده نمی‌شود، هزینه‌های سنگینی برای شیرین‌سازی و انتقال آب شور دریا صرف می‌شود؛ در صورتی که مدیریت صحیح روان‌آب‌ها می‌تواند بخشی از این چالش را کاهش دهد.

معاون سازمان منابع طبیعی با بیان اینکه مدیریت یکپارچه آب، خاک و پوشش گیاهی در برنامه هفتم توسعه مورد توجه قرار گرفته است، اظهار داشت: در صورت اجرای ۲۰ میلیون هکتار طرح‌های پیش‌بینی‌شده آبخیزداری، آثار مثبت قابل توجهی در پهنه‌های آبی و خاکی کشور ایجاد خواهد شد.

وحید با اشاره به تغییر الگوی تأمین آب در بخش کشاورزی از قنوات و چشمه‌ها به برداشت از سفره‌های آب زیرزمینی، این روند را عامل تشدید فرونشست زمین دانست و تأکید کرد: تنها راه جبران این وضعیت، تزریق روان‌آب‌ها به سفره‌های زیرزمینی از طریق اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوانداری است.

وی همچنین با بیان اینکه حدود ۱۰ میلیون هکتار از اراضی کشور استعداد پخش سیلاب را دارند، گفت: بهره‌گیری از این ظرفیت می‌تواند نقش مؤثری در کاهش بحران آب و پدیده فرونشست زمین ایفا کند.

معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی نسبت به جانمایی شهرهای جدید و طرح‌های مسکن ملی در مسیر مسیل‌ها هشدار داد و افزود: چنین اقداماتی علاوه بر افزایش خطرات، اجرای پروژه‌های آبخیزداری را نیز با مشکل مواجه می‌کند.

دکتر وحید با تأکید بر نقش مردم در مدیریت منابع طبیعی خاطرنشان کرد: مشارکت جوامع محلی و ذی‌نفعان در تصمیم‌گیری‌ها و بهره‌برداری از منابع آب و خاک، ضامن پایداری و کاهش تعارضات اجتماعی و اقتصادی است. در حال حاضر تنها ۱۴ درصد از سرزمین کشور به‌صورت پایدار مدیریت می‌شود و بخش عمده بحران‌ها ناشی از برداشت بی‌رویه و بی‌توجهی به ظرفیت‌های محلی است.

وی توسعه پایدار در ایران را مستلزم ترکیب نگاه دولتی با دانش بومی و مشارکت فعال مردم دانست و افزود: ایجاد سامانه‌های عرفی و اقتصادی در روستاها، آموزش و توانمندسازی جوامع محلی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی مانند معافیت‌های مالیاتی و حمایت صندوق‌های بخش کشاورزی، می‌تواند مشارکت مردم و بخش خصوصی را تقویت کند.

آغاز عملیات اجرایی پروژه آبخیزداری پخش‌ سیلاب زمان آباد شهرستان لنجان

در این سفر، عملیات اجرایی پروژه آبخیزداری پخش سیلاب روستای زمان‌آباد شهرستان لنجان با حضور معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی، نماینده مردم شهرستان لنجان در مجلس شورای اسلامی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان، فرماندار لنجان و جمعی از مسئولان محلی و اهالی روستا آغاز شد. همچنین دستور انجام مطالعات اجرایی باقی‌مانده در سطح ۳۰ هزار هکتار صادر و اختصاص ۱۵ میلیارد تومان اعتبار برای اجرای طرح‌های آبخیزداری در این شهرستان اعلام شد.

نشست با تشکل‌های مردم‌نهاد

دکتر وحید معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در پایان روز اول سفر دوروزه خود به استان اصفهان با اعضای شورای انجمن‌ ها و تشکل‌های مردم نهاد محیط‌زیستی و منابع طبیعی استان اصفهان و مدیر عامل اتحادیه تعاونی‌های مرتعداران استان و مدیر عامل صندوق حمایت از توسعه منابع طبیعی استان اصفهان نیز دیدار کرد.