نشست هماندیشی برای برونرفت از مشکلات موجود در مراتع کشور
به گزارش مرکز روابط عمومی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، حسن وحید معاون آبخیزداری، مراتع و امور بیابان، هدف از برگزاری این نشست را بررسی چالشها و هماندیشی برای ارائه راهکارهای اجرایی با هدف ارتقای وضعیت طرحهای مرتعداری عنوان کرد و افزود: امسال بیش از ۵۰۰ هزار هکتار برای مراتع کشور طرح تهیه شده است.
وی با بیان اینکه یک میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار طرح مرتعداری چندمنظوره برای مراتع کشور تهیه شده است، یادآور شد: با همت دولت، برای نخستین بار برنامه احیای ۲۰ میلیون هکتار از مراتع فرسوده کشور در دستور کار برنامه هفتم توسعه قرار گرفته است.
معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی همچنین گفت: شرح خدمات طرحهای چندمنظوره تهیه و ارسال شده تا بهرهبرداران به جای نگاه صرفاً علوفهمحور به مراتع، سایر قابلیتهای این عرصهها از جمله گیاهان دارویی، گردشگری و سایر فعالیتهای درآمدزا و سازگار با پایداری اکوسیستم را مورد توجه قرار دهند.
تهیه طرحهای تلفیقی چندمنظوره در مراتع کشور با کارکردهای اقتصادی
ابوالقاسم حسینپور مدیرکل دفتر امور مراتع و میزبان این نشست، تهیه طرحهای تلفیقی چندمنظوره با کارکردهای اقتصادی را از رویکردهای مهم این دفتر دانست و گفت: امسال ۵۵۰ هزار هکتار طرح برای مراتع کشور تهیه شده است.
وی با اشاره به مساحت کلی مراتع کشور افزود: از مجموع ۸۲ میلیون هکتار مراتع، تاکنون برای ۴۶ میلیون هکتار طرح تهیه شده و از این میزان، ۲۵ میلیون هکتار در قالب ماده ۳ به مرتعداران و بهرهبرداران احاله مدیریت شده است.
به گفته حسینپور، تاکنون بیش از یک میلیون و ۷۰۰ هزار هکتار طرح تلفیقی در مراتع کشور تهیه شده که این رقم تا پایان سال جاری به دو میلیون هکتار خواهد رسید.
مدیرکل دفتر امور مراتع همچنین از نظارت فنی ۶۰۰ کارشناس ناظر بر ۱۰ هزار طرح مرتعداری در کشور خبر داد و کمبود کارشناسان فنی ناظر در بخش دولتی را از چالشهای مهم این حوزه برشمرد.
وی در ادامه، نبود حس مالکیت و مسئولیتپذیری به دلیل مشاعی بودن مراتع، تعدد بهرهبرداران و عدم تعادل دام و مرتع، عدم استقبال عمومی بهرهبرداران از تهیه طرحهای مرتعداری، ضعف بنیه سرمایهگذاری و دانش بهرهبرداری برای اجرای طرحهای چندمنظوره و همچنین وجود اختلافات و تعارضات اجتماعی بین بهرهبرداران را از دیگر مشکلات و چالشهای این حوزه عنوان کرد.
مراتع کشور؛ پایدارترین اکوسیستم
عطاالله ابراهیمی رئیس پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، از دیگر حاضران این نشست، عرصههای مرتعی را پایدارترین اکوسیستم کشور دانست و گفت: با وجود تغییرات اقلیمی، خشکسالی، فرسایش و سایر چالشها، مراتع همچنان خدمات و کارکردهای مثبت خود را بدون مزد و منت به اکوسیستم کشور ارائه میکنند.
وی افزود: تاکنون ۲۵ میلیون هکتار از مراتع کشور در قالب ماده ۳ احاله مدیریت شده که این میزان نسبت به ۸۲ میلیون هکتار عرصههای مرتعی فاصله قابل توجهی دارد.
رئیس پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، اجرای طرحهای مرتعداری را از الگوهای موفق مدیریت مراتع عنوان کرد و گفت: با وجود چالشها، هدف اصلی طرحهای مرتعداری، پایداری اکوسیستم بوده است.
ابراهیمی در ادامه خواستار تقویت حس مالکیت در بین مرتعداران شد و تأکید کرد: باید زمینهای فراهم شود تا مرتعداران نسبت به مراتع تعلق خاطر بیشتری پیدا کنند و ایجاد صندوق توسعه منابع طبیعی امری ضروری است که میتواند در مواجهه با چالشها، از مرتعداران حمایت کند.
طرحهای مرتعداری، پایه و اساس مدیریت مراتع کشور
ترحم بهزاد مدیرکل دفتر آموزش، ترویج و مشارکت مردمی، که سالها در حوزه مرتع بهعنوان کارشناس و مدیر فعالیت داشته است، در سخنانی طرحهای مرتعداری را پایه و اساس مدیریت عرصههای مرتعی کشور دانست و اصلاح و بهرهبرداری صحیح از مرتع در قالب این طرحها را از نخستین اقدامات علمی و فنی در مرتعداری ایران عنوان کرد.
وی گفت: در فرآیند تهیه طرحهای مرتعداری، مشکلاتی وجود دارد که بخشی از آن به نحوه مدیریت و بخشی دیگر به خود مرتعداران بازمیگردد و لازم است این مسائل بهصورت دقیق بررسی و آموزشهای لازم ارائه شود.
بهزاد تصریح کرد: در بررسی اجزای مختلف طرحهای مرتعداری، محدودیتها و ظرفیتهایی وجود دارد و در این میان، اعتبارات، ضروریترین ابزار برای تهیه و اجرای این طرحها محسوب میشود.
وی در پایان افزود: بررسیهای کارشناسی در حوزه منابع طبیعی نشان میدهد یکی از مهمترین عوامل ترغیب مرتعداران به حفظ و بهرهبرداری صحیح از مراتع، داشتن حس مالکیت یا تضمین معتبر برای استفاده بلندمدت از مرتع است؛ موضوعی که در قالب احاله مدیریت بلندمدت و اجرای طرحهای مرتعداری محقق میشود.
نظر شما :